Door het steeds extremer wordende klimaat is het belangrijk om verstandig om te gaan met regenwater. Een regenwaterplan helpt ons om regenwater op een slimme manier te beheren: door het zo veel mogelijk ter plaatse op te vangen, in de bodem te laten dringen of tijdelijk op te slaan.
De huidige plannen werden opgesteld voor de fusie. Dat wil zeggen dat er een afzonderlijk plan is voor zowel De Pinte als Nazareth.
Om beter voorbereid te zijn, werkte De Pinte, samen met Farys, aan een hemelwaterplan. Het plan geeft een eerste visie op hoe we in De Pinte kunnen omgaan met regenwater, zowel vandaag als in de toekomst. Het vormt ook een basis om later een gedetailleerder hemelwaterplan op te maken, met technische berekeningen en concrete maatregelen.
Wat willen we bereiken?
Met dit plan willen we:
- In kaart brengen hoe regenwater best kan worden opgevangen, geïnfiltreerd of afgevoerd in De Pinte.
- Voorstellen doen om wateroverlast en droogteproblemen te vermijden.
- Een langetermijnvisie ontwikkelen waarop toekomstige projecten (zoals wegenwerken of verkavelingen) kunnen worden afgestemd.
Er is nog geen definitieve keuze gemaakt voor de precieze aanpak van buffering en infiltratie. Wel worden mogelijke oplossingen voorgesteld die later verder onderzocht en uitgewerkt kunnen worden.
Uitgangspunten
Focus op regenwater: Dit plan gaat enkel over regenwater, niet over afvalwater. Toch worden beide vaak samen aangepakt, zeker bij rioleringswerken.
Gebaseerd op bestaande structuren: We houden rekening met bestaande grachten, leidingen en rioleringen. Als die goed functioneren, mogen ze blijven voor het afvoeren van regenwater.
Grote waterlopen als randvoorwaarde: Grote waterlopen vallen buiten dit plan, maar we houden wel rekening met bekende knelpunten. We zorgen ervoor dat we daar geen extra water naartoe sturen.
Langs de ‘ladder van waterbeheer’: We geven de voorkeur aan oplossingen die water zoveel mogelijk ter plaatse houden: infiltreren in de bodem, tijdelijk bufferen, en pas als laatste afvoeren via het rioleringsstelsel.
Per deelgebied: We bekijken per wijk of regio wat de beste aanpak is. Hierbij houden we ook rekening met geplande werken of nieuwe ontwikkelingen.
Maatregelen
We stellen onder andere deze maatregelen voor:
- Infiltratie en buffering van regenwater in tuinen, via wadi’s of grachten.
- Collectieve opvangzones in het openbaar domein, als dat nodig of efficiënter is.
- Zo veel mogelijk bovengrondse oplossingen, zoals grachten of open buffers.
- Enkel ondergrondse leidingen gebruiken als er geen andere opties zijn.
- Bij nieuwe projecten of verkavelingen meteen rekening houden met deze visie.
Bij gebieden met veel verharding of een verhoogd risico op wateroverlast krijgen maatregelen hogere prioriteit. We kijken ook naar het effect van grote bouwprojecten, zodat we waterproblemen in die zones kunnen vermijden of aanpakken.
Wat met droogte?
Hoewel dit plan vooral over regenwater gaat, wordt droogte wel kort besproken. Droogte is een groeiend probleem dat niet alleen met hemelwater te maken heeft, maar ook met grondwater, oppervlaktewater en drinkwater. Tijdens het project werd het thema regelmatig besproken. Verdere acties rond droogte zullen in een apart droogteplan worden uitgewerkt.
- Notule van 29 maart 2021 betreffende de goedkeuring van het hemelwaterplan (73.68 KB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP (1.96 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage A: Fiches typemaatregelen (5.33 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage B: Kaartmateriaal (10.69 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage C: Overzichtsplan RWA-afvoer (2.68 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage D: Fiches deelgebieden (4.65 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage E: Basishemelwaterplan (2.82 MB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage F: Verwerking opmerkingen stakeholders (128.62 KB) "pdf"
- Hemelwaterplan DP: Bijlage G: Actieplan hemelwaterplan (602.33 KB) "xlsx"
Dankzij het “Hemelwater- en droogteplan” is Nazareth beter voorbereid op eventuele hevige regenval en langdurige droogte. Het plan kwam tot stand na overleg met de adviesraden en de belanghebbenden uit verschillende sectoren (landbouw- en milieuorganisaties, ondernemers en waterloop- en rioolbeheerders). Farys heeft ons bij dit proces geholpen.
De visie is opgesteld voor het hele grondgebied Nazareth, met een gedetailleerde aanpak voor de Moerbeekregio, dat is het afstroomgebied van de Moerbeek. Dat gebied loopt langs de centrale as tussen de kernen van Nazareth en Eke en ten noorden daarvan. Het gebied omvat ook een deel van de kern van Nazareth.
Uitdagingen en kansen
We hebben onderzocht welke uitdagingen en kansen in Nazareth aanwezig zijn. Een van de uitdagingen is een goed onderhoud van de rioleringen. We brachten in kaart op welke plaatsen de riolering aangepakt moet worden.
Verder is - volgens de Vlaamse Milieumaatschappij - bijna het volledige grondgebied droogtegevoelig. Droogte heeft te maken met een tekort aan neerslag en een tekort aan bodemvocht. De klimaatverandering speelt ook in Nazareth een rol. We moeten rekening houden met intense neerslag en lange periodes van droogte.
Er zijn ook opportuniteiten. Zo heeft Nazareth een hoge infiltratiegevoeligheid: de zandige textuur van de bodem laat water gemakkelijk en snel insijpelen. Dat zorgt ervoor dat het grondwater snel aangevuld wordt. Bovendien hebben we een heel uitgebreid grachtenstelsel, waarin we gemakkelijk water kunnen verzamelen. Tot slot is er in Nazareth veel open ruimte en zullen we die ook behouden. Zelfs in de bebouwde zones zijn er nog grote percelen waar water kan insijpelen.
Drie ambities
De sponswerking van de bodem herstellen en verhogen, zodat de grond nog beter water opneemt. Want dat zorgt ervoor dat er in droge periodes lokaal water beschikbaar is.
Duurzaam omgaan met water, want water is schaars. We gaan spaarzaam om met grondwater en gebruiken liever regenwater.
Een waterrobuuste omgeving creëren. Door ruimte te geven aan water, kan de omgeving beter omgaan met (eventueel overtollig) water. Door het behouden van overstromingsgebieden, beschermen we ons tegen mogelijke schade.
Maatregelen
Om de drie ambities waar te maken voorzien we deze maatregelen:
- Verharding wegnemen (ontharden)
- Bijkomende verharding beperken, door alleen de noodzakelijke verharding toe te laten
- Natte natuur creëren
- Bemaling van grond beperken
- Drinkwaterverbruik in de gemeentelijke gebouwen beperken, door meer hemelwater te gebruiken.
- Waterrobuuste landbouw: landbouwers informeren over het vasthouden en infiltreren van hemelwater, om zo de landbouw klimaatbestendig te maken.
- Inrichten van infiltratie- en bufferzones
- Niet bouwen in overstromingszones en op die manier de infrastructuur beschermen tegen wateroverlast.
- De aanpak van klimaatrisico’s is niet alleen voor het lokaal bestuur. We werken samen met andere overheden en met landbouwers, ondernemers en inwoners.
Het hemelwater- en droogteplan is een evolutief document. Het plan moet minstens om de zes jaar geactualiseerd worden.
Als de omstandigheden veranderen, kan dit ook al eerder. Ondertussen kan het bestuur de beleidsbeslissingen aan dit plan aftoetsen en helpt het plan ons om onze ruimtelijke en klimaatdoelstellingen te realiseren.